شوراي روابط خارجي (CFR)، به عنوان مركزي كه دو بخش خصوصي و دولتي مؤثّر در سياست خارجي ايالات متّحده را به هم پيوند مي‌زند، از پايگاه پر قدرتي در طبقة سرمايه‌دار ايالات متّحده برخوردار است؛ در واقع اليگارشي مالي «نيويورك» را در خود جاي داده است. به نظر مي‌رسد هدفِ ايده‌آل از تشكيل شورا، حفظ اتّفاق‌نظر و سلطة طبقة سرمايه‌دار در حيطة امور خارجي بوده است.6

شوراي روابط خارجي با مستحكم ساختن جايگاه خود به عنوان يك نهاد و با در اختيار داشتن يك محلّ وسيع براي گردهمايي، يك كادر اداري، نشريه، يك برنامة مطالعه و پژوهش و برپايي يك «مباحثة دائمي در مورد امور بين المللي»، نقش عمده‌اي را در تاريخ سياست خارجي آمريكا ايفا كرده است.
 تشكيل گروه‌هاي مطالعاتي،
 ديدار با رهبران عالي‌رتبة خارجي به منظور ايراد سخنراني و مباحثه در مورد روابط خارجي حال و آينده،
 ارائة خدمات به شركت‌ها،
تنها بخشي از فعّاليت‌هاي شورا را شامل مي‌شود.
تعداد مشتريان دريافت كنندة خدمات از 25 شركت در سال 1953 م.
به 157 شركت در سال 1972 م. رسيد.
همان‌طوري كه انتظار مي‌رفت، بزرگ‌ترين شركت‌هاي چند ملّيتي، از جمله غول‌هايي مانند «جنرال موتورز»، «اكزون»، «موزد»، «موبيل»، «تكزاكو»، «كمپاني فولاد ايالات متّحده»، «آرامكو»، «جنرال الكتريك»، «گلف اويل»، «چيس مانهاتان بانك»، ... و بسياري ديگر در طول سال‌ها، مشتري خدمات شورا شدند.15
اگرچه شورا فعّاليت خود را با انتشار مجلّة «فارن افرز» آغاز كرد و در بيرون از شورا، عموماً اين مركز مهم را به عنوان ناشر اين مجلّه مي‌شناسند؛ امّا شوراي روابط خارجي براي خود هدفي بلندپروازانه در نظر گرفت كه كمتر از تجويز مسيري براي رهبري جهاني سياست خارجي آمريكا نبود. شورا به آموزش افكار عمومي پرداخت تا در نتيجه، بر شكل‌گيري سياست در داخل دولت نيز تأثير گذارد ... امّا بدون در نظر گرفتن يك جنبة ديگر از فعّاليت‌هاي شورا كه در شرح‌هاي كاملاً رسمي از [تاريخچة] آن ناگفته مي‌ماند، اهداف شورا خيالي و برنامه‌هاي آن صرفاً سرگرمي‌هاي روزمرّة آكادميك باقي مي‌ماند. به اين دليل كه شورا تنها در برگيرندة فعّاليت‌هايي كه رسماً به اسم آن انجام مي‌گيرد، ديدارهايي كه در ساختمان شورا برپا مي‌شود يا نشرياتي كه تحت عنوان آن منتشر مي‌شوند، نيست. از اينها با اهمّيت‌تر، اين حقيقت است كه شورا مركز شبكه‌اي از تماس‌ها است كه همة كساني را كه در شكل دادن به سياست خارجي، در داخل و خارج دولت، سهيم هستند، به يكديگر مرتبط مي‌سازد. اين شبكة تماس‌ها بدون شوراي روابط خارجي نيز وجود مي‌داشت؛ امّا شورا به استحكام و يگانگي آن كمك مي‌كند تا خود را به عنوان يك كانون قابل رؤيت تثبيت نمايد. شورا به طور مستمر در جست‌وجوي مرداني كه در مواضع كليدي قرار دارند يا مرداني كه فكر مي‌كنند بايد در مواضع كليدي قرار گيرند، است و آنان را در رابطه با يكديگر قرار مي‌دهد ... از 1945 تا 1972 م.
قريب به نيمي (45%) از كساني كه به عنوان مسئولان عالي‌رتبة سياست خارجي خدمت كرده‌اند، عضو شوراي روابط خارجي نيز بوده‌اند؛16 اين رقم در ميان كساني كه موقّتاً پستي در وزارت امور خارجه داشته‌اند، به 69% يعني دو نفر از هر سه نفر مي‌رسد.
همان‌طور كه جي. آنتوني لوكاس در مجلّة «نيويورك تايمز» خاطرنشان كرده است: اگر مي‌خواهيد سياست خارجي را تعيين كنيد، هيچ محفلي بهتر از شورا وجود ندارد كه به آن تعلّق داشته باشيد.
در مورد C.I.A (سيا) مسئلة روابط نزديك دولت و شورا بيشتر تأييد مي‌شود. مديريّت C.I.A از زمان بنيان‌گذاري آن در سال 1947 م. در غالب اوقات در دست يكي از مديران يا اعضاي شورا بوده است.
آلن . دبليو . دالس، مدير سيا، يكي از مديران شورا بود و جان . اي. مك كون، ريچارد دهلمز، ويليام كولجا و جرج بوش، همگي اعضاي شورا بودند. نتيجة چنين رابطه‌اي طبيعتاً اين بوده است كه اعضاي شورا گزارش‌هاي واقعي را قبل از همه و به موثّق‌ترين شكل دريافت كنند ... بازرسي در مورد مسائل C.I.A نيز غالباً در اختيار اعضاي شورا بوده است.17
پيش از اين اشاره كردم كه رسانه‌هاي پر قدرت، جريان‌ساز و مؤثّر در سياست خارجي آمريكا و حتّي جهان نيز مستقيم يا غيرمستقيم زيرنظر شوراي روابط خارجي قرار دارند.
در صدر اين فهرست، «روزنامة نيويورك تايمز» قرار دارد كه اكثر رهبران آمريكا آن را مي‌خوانند و تنها روزنامة آمريكايي است كه در «فهرست مريل»18 از ده روزنامة اصلي «برگزيده» در جهان قرار دارد.
در سال 1972م. از ده مدير شركت نيويورك تايمز، سه نفر و از نُه مقام عالي رتبة اجرايي تحريريّة اين روزنامه پنج نفر عضو شورا بوده‌اند. با دقّت در فهرست نام‌هاي كتاب «گي تاليز» دربارة نيويورك تايمز، مي‌توان حدّاقل نام 20 نفر را كه با اين روزنامه كار مي‌كنند، يافت كه به شوراي روابط خارجي تعلّق دارند.19
جداول زير، بي‌نياز از هر گونه توضيح و شرح اضافي، جايگاه (CFR) شوراي روابط خارجي آمريكا را معرفي و قدرت تأثيرگذاري‌اش را آشكار مي‌سازد.

تعداد اعضاي هيئت‌هاي مديرة سيزده دانشگاه عمده كه همچنين عضو يا مدير شورا نيز هستند.

اين بدان معني است كه 170 تن از اعضاي شورا (از 1440 نفر) و 17 مدير آن با «هاروارد»، 6 تن از مديران شورا با دانشگاه «ييل»، 7 تن با «پرينستون»، 12 تن با «كلمبيا» و 7 تن با «ام.آي.تي.» رابطه داشته‌اند (اگرچه به طور نسبي تعداد معدودي از اعضاي شورا در ام.آي.تي حضور يافته‌اند) تقريباً 80 تن از اعضاي شورا با دانشگاه كلمبيا، همين تعداد با دانشگاه ييل، حدود 60 نفر با پرينستون و بيش از 40 تن با ام.آي.تي رابطه داشته‌اند.20
با نگاهي به همين مجامع از يك زاوية ديگر نيز به نتايج مشابهي مي‌رسيم. جدول بالا سيزده دانشگاه عمده را با تعداد اعضاي هيئت مديرة آن، كه در شورا نيز عضويّت دارند، نشان مي‌دهد (دانشگاه‌هايي كه فارغ‌التّحصيلان آن به احتمال زياد به كتاب مشخّصات اشخاص معروف راه مي‌يابند). در اينجا نيز اين پنج دانشگاه، به علاوة دانشگاه‌هاي «ام.آي.تي» و «جانزهاپكينز» در صدر قرار دارند.21

تعداد اعضاي شورا در ميان هيئت امناي هفت بنياد بزرگ (1971 م.)

در صدر ليست، بنياد راكفلر قرار دارد كه چهارده نفر از هيئت امناي 19 نفرة آن از اعضاي شورا هستند. از اين عدّه، چهار تن، از مديران شورا هستند. جرج هرار،25 مدير بنياد راكفلر عضو شورا و داگلاس ديلون، رئيس آن، يكي از اعضاي هيئت مديرة شورا هستند. صندوق برادران راكفلر نيز پيوند گسترده‌اي با شورا دارد؛ ازجمله سه برادران راكفلر، ديويد، نلسون و جان.دي سوم و نيز رادمن راكفلر از نسل بعدي، از اعضاي آن هستند و اين غيرمنتظره نيست. شركت كارنگي نيويورك نيز كاملاً به شورا نزديك است. در ميان ده تن از اعضاي شورا كه در هيئت مديرة آن عضويت دارند، دو تن از مديران شورا ديده مي‌شوند. بنيادهاي كارنگي از زماني كه به وسيلة آندرو كارنگي تأسيس شدند، تنها با يك خانواده ارتباط نداشته‌اند؛ امّا بنيادهاي كارنگي خود، نوعي خانواده را مي‌سازند كه علاوه بر شركت كارنگي، «انستيتوي واشينگتن كارنگي»،26 «بنياد خيريّة كارنگي براي صلح بين المللي»، «بنياد كارنگي براي پيشرفت تعليم»27 و چند صندوق كوچك‌تر را شامل مي‌شود. اين بنيادها داراي روابط نزديكي با شورا بوده‌اند. يك چهارم (19 تن) از كلّية مديران شورا تا سال 1972 م. حدّاقل به عنوان اعضاي هيئت امنا، يا مقامات يكي از بنيادها خدمت كرده‌اند.28

ادواردگريفين، نويسنده، معتقد است كه شوراي روابط خارجي، در ابتدا تحت تأثير خانوادة جي.بي.مورگان بود. گروه مورگان به تدريج جاي خود را به كنسرسيوم راكفلر دادند.
يكي از نمونه‌هاي استيلاي راكفلر بر شوراي روابط خارجي در اوايل سال‌هاي دهة 1970 م. زماني مشخّص شد كه ديويد راكفلر از طريق كميتة انتصاب، سردبيري نشرية «فارين اَفِرز» را به ويليام باندي داد كه يكي از مقامات برجستة سيا بود و در جنگ «ويتنام» نقش عمده‌اي ايفا مي‌كرد.
جيمز پرلوف، نويسنده و پژوهشگر كه دربارة شوراي روابط خارجي بررسي مي‌كند، در مورد روابط شورا و اعضاي دولت مي‌نويسد:
با مراجعه به اسناد تاريخي، مطالب بيشتري روشن مي‌شود ... تا سال 1988 م. چهارده وزير كشور، چهارده وزير خزانه‌داري، يازده وزير دفاع و بسياري از مأموران و مقامات برجستة دولتي از اعضاي شوراي روابط خارجي بودند.
بعد از آلن والِس، تقريباً تمامي رؤساي سازمان سيا از اعضاي شوراي روابط خارجي بوده‌اند.
لاري استراند، پژوهشگر، مي‌نويسد:
بسياري از اعضاي شوراي روابط خارجي داراي منافع مالي هستند؛ زيرا اموال و دارايي آنهاست كه به وسيلة وزارت كشور، نيروهاي نظامي و نيز سازمان سيا حراست مي‌شود.
بسياري از پژوهشگران به اين نتيجه رسيده‌اند كه سازمان سيا نقش نيروي امنيّتي را نه تنها براي شركت‌هاي آمريكايي، براي دوستان، بستگان و انجمن اخوّتِ شوراي روابط خارجي بازي مي‌كند.29
جدول زير دربارة پيوندهاي نزديك كمپاني‌هاي بزرگ با شورا، تصوير روشني به خواننده مي‌دهد. شركت‌هاي موجود در اين جدول كه نمايانگر تمامي آن شركت‌هايي است كه ما قادر به شناسايي بوديم، در سال 1969 م. بيش از چهار عضو شورا را به عنوان مديران يا شركاي خود در اختيار داشتند.

شوراي روابط خارجي (CFR)، به عنوان مركزي كه دو بخش خصوصي و دولتي مؤثّر در سياست خارجي ايالات متّحده را به هم پيوند مي‌زند، از پايگاه پر قدرتي در طبقة سرمايه‌دار ايالات متّحده برخوردار است؛ در واقع اليگارشي مالي «نيويورك» را در خود جاي داده است. به نظر مي‌رسد هدفِ ايده‌آل از تشكيل شورا، حفظ اتّفاق‌نظر و سلطة طبقة سرمايه‌دار در حيطة امور خارجي بوده است.

شركت‌هايي كه بيش از 4 عضو شورا از مديران يا شركاي آنها مي‌باشد

رده بندي‌هاي جدول نشان مي‌دهد كه واقعاً بزرگ‌ترين شركت‌ها هستند كه نزديكي ويژه‌اي با شورا دارند. اهمّيت اين مسئله هنگامي روشن‌تر خواهد شد كه به الگوي تمركز سرمايه‌گذاري خارجي در دست تعداد محدودي از شركت‌هاي آمريكايي توجّه شود. بنا به اطّلاعات ارائه شده توسط هري مگدالف40 در سال 1957 م.
چهل و پنج شركت، تقريباً سه پنجم تمامي سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي مستقيم آمريكا را در اختيار داشتند.41 براي اين شركت‌ها كه غالباً بزرگ‌ترين شركت‌ها مي‌باشند، اهمّيت توأمان صادرات و سرمايه‌گذاري خارجي بسيار حياتي است.
اين مسئله فقط به اين دليل نيست كه سودهاي به دست آمده از اين فعّاليت‌ها مي‌تواند به مجموع سودهاي حاصل كمك قابل ملاحظه‌اي كنند؛ بلكه توليد و صادرات (فرامنطقه‌اي) قادر خواهند بود تا موقعيّت مناسبي براي رشدي كه بازارهاي اشباع شدة داخلي قادر به تأمين آن نيستند، فراهم آورند.
چنان‌كه ملاحظه مي‌شود، تمام گروه‌هاي مالي عمده، دانشگاه‌هاي عمده، بانك‌هاي عمده و بالأخره رؤساي بنيادهاي مهمّ ايالات متّحده، در رهبري و هدايت شورا مشاركت دارند. برخي از پست‌ها و مناصب شورا براي سال‌هاي متمادي در اختيار شركت‌هاي بزرگ بوده است؛ سرمايه‌داران با نفوذ و آكادميسين‌هاي مشهوري كه با ايجاد روابط زنجيره‌اي محافل مهمّي چون CFR را هدايت كرده‌اند.
نقش‌آفريني شورا از بدو جنگ دوم جهاني تاكنون در روابط خارجي نشان مي‌دهد كه در واقع شوراي روابط خارجي، يك «تراست مغزهاي امپراتوري» است كه از طريق «پروژة دهة هشتاد» براي برنامه‌ريزي و اجراي يك نظم نوين جهاني، در جهت جاي‌گزيني نظمي كه هم اكنون در حال از هم پاشيدگي است، اختصاص دارد.42

پروژة دهة هشتاد، 1973 م. اقدامي از سوي شورا بود تا بحران‌هاي پيش روي نظام سرمايه‌داري، كنترل شود و به عنوان نقشة راهي شناخته مي‌شد كه شورا از طريق آن هدايت و جهت‌دهي تغييرات در نظام بين المللي را عهده‌دار مي‌شد. در واقع، شورا از طريق اجراي اين پروژه، با  تأثيرگذاري بر روي افكار و اعمال در سطح جهان، سعي در دست‌يابي به يك نظم نوين جهاني داشت.
هر چند كه پروژة دهة هشتاد شورا مهم‌ترين اقدام طبقة حاكم براي برنامه‌ريزي دراز مدّت در جهت پاسخ‌گويي به بحران كنوني جهان سرمايه‌داري بود؛ امّا تنها اقدام نبود. در راستاي اين اقدام، به ابتكار رئيس شورا، ديويد راكفلر، در سال 1973 م. سازمان جداگانه‌اي به نام «كمسيون سه جانبه» تأسيس شد.
آشكار است كه شوراي روابط خارجي در حدود يك قرن گذشته اگر مستقيماً دولت را تحت تسلّط خود نداشته، بر آن نفوذ همه جانبه‌اي داشته است؛ امّا دست كم در پنجاه سال از اين يكصد سال، نفوذ شوراي روابط خارجي در شراكت با گروه مخفي ديگري به نام «بيلدربرگ‌ها» بوده است.43

پي‌نوشت‌ها:
1. CFR.
2. The Establishment.
3. گاري آلن، هيچ كس جرئت ندارد، ص 139.
4. William T.Sread.
5. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 22.
6. شورا و اليگارشي مالي نيويورك، دنياي اقتصاد، ش 1945، ص 32.
7. Round Table.
8. World Government.
9. Cicil Rnodes.
10. New World order.
11. هيچ كس جرئت ندارد، صص 135 ـ 136.
12. همان، صص 137 ـ 138.
13. همان، ص 138.
14. همان، ص 147.
15. تراست مغزهاي امپراتوري، صص 47 ـ 48.
16. همان، صص 54 ـ 56.
17. همان.
18. Merrill's List.
19. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 60.
20. اين ارقام تخميني بر اساس درصدهايي كه از يك نمونه‌برداري تصادفي از اعضاي شورا در سال 1969 م. گرفته شده، محاسبه گرديده است.
21. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 67.
22. A.P.Stoan Foundation.
23. Commonwealth Fund.
24. C.F.Kettering Foundation.
25. George Harrar.
26. Carnegie Institute of Washington.
27. Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching.
28. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 69.
29.مارس، جيم، جهان توطئه، مهدي قراچه داغي، ص 49.
30. E.I.dupont de Nemuors.
31. Chemical Bank.
32. Brown Brothers Harriman and Co.
33. Equitable Life.
34. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 83.
35. Mutual of New York.
36. Debevoise' Plimpton' Lyons and Gates.
37. Dacis' Polk' Wardwell' Sunderland' and Kiendle.
38. Sherman and Sterling.
39. Mil Bank' Tweed' Hadley and Mc. Cloy.
40. General American Investors.
41. تراست مغزهاي امپراتوري، ص 84.
42. عنوان كتاب تراست مغزهاي امپراتوري، ص 99.
43. جهان توطئه، صص 50 ـ 51.